شاعران و مختصات شعر خراسانی

شاعران و مختصات شعر خراسانی
 13 خرداد 1395  |  1570 بازدید

شاعران و مختصات شعر خراسانی

معشوق در اشعار این دوره جایگاهی ندارد و فراقی بین عاشق و معشوق دیده نمی‌شود و عاشق همیشه به وصال رسیده است.


جنبه عقلانی بر جنبه احساسی و اغراق چیره است.

خواننده همواره با اشعاری شاد و پر نشاط سرو کار دارد.

تصویر و تشبیه در اشعار این دوره بسیار قوی و رایج است.

پند، اندرز و گاهی هم نکات اخلاقی در اشعار این دوره دیده می‌شود.

روحیه حماسی و اعتقاد به شاد بودن دو رکن اصلی و عمده شعر سبک خراسانی است.

زبان شاعر، زبان مادری، طبیعی، ساده و روان بوده و از هرگونه ابهامی به دور است.

خالی بودن شعر از صنایع شعری، همراه با سادگی لغات و روانی ترکیب‌ها از مهمترین مشخصات شعری این دوره است.

معشوق در اشعار این دوره جایگاهی ندارد و فراقی بین عاشق و معشوق دیده نمی‌شود و عاشق همیشه به وصال رسیده است.

شعر واقع گراست و شاعر هر آنچه را که می‌بیند از اوضاع دربار تا محیط زندگی، جنگ، لشکرکشی‌ها، پیروزی‌ها و .... را در شعر خود منعکس می‌کند.

موضوعات شعری شامل مرثیه، حکمت، موعظه، حماسه، غنا و داستان سرایی است اما موضوع اصلی اشعار این دوره ابتدا مدح و سپس وصف می و معشوق است.

غالب شعری رایج این دوره قصیده است، یعنی شاعر بیشتر تمایل دارد که شعر خود را در قالب قصیده بسراید اما در قالب غزل، مثنوی و رباعی هم شعر سروده می شود.

رودکی:

آمد بهار خرم با رنگ و بوی طیب                      
صدهزار نزهت و آرایــش عجیب

چرخ بزرگوار یکی لشکری بکرد                      
لشکـــرش ابر تیــره و باد صبا نقیب

خورشید را ز ابر دمد روی گاه گاه                    
پونان حصاریی که گذر دارد از رقیب

دقیقی:

دقیقی چهار خصلت برگزیده است                     
به گیتی از همه خوبی و زشتی

لــب یاقـــوت رنـگ و ناله چـنـگ                     
می چون زنگ و کیش زردهشتی

فردوسی:

بدانست سهراب کاو دختر است                      
سر و موی او از در افسر است

شگفت آمدش گفت ز ایران سپاه                      
چـنـیـن دختر آیـد به آوردگـاه

سواران جنگـی بـه روز نبـرد                        
همانا به ابر انـدر آرنـد گرد

فرخی سیستانی:

فســانه گــشـت و کهن شد حدیث اسکندر             
سـخـن نو آر که نو را حلاوتی است دگر

فسـانـــه کـهـن و کـارنــامـه دروغ                   
بـکـار نـایــد رو در دروغ رنـــج مـبـــر

شنیده‌ام کـه حدیثی که آن دوباره شود             
چو صبر گردد تلخ، ار چه خوش بود چو شکر

شعرای معروف سبك خراسانی: رودكی: شهید بن حسین بلخی، ابوشكور بلخی، خسروی سرخسی، خسروانی ابوطاهر، ابوعبدالله ربنجی و لوالجی، لوكری، كسائی، دقیقی، فردوسی طوسی، عنصری بلخی، فرخی سیستانی، غضایر رازی، عسجدی، منوچهری، لامعی گرگانی، فخرالدین اسعد گرگانی، مسعود سعد سلمان لاهوری، سنائی غزنوی، امیر معزی نیشابوری، ابوالفرج رونی لاهوری، سوزنی سمرقندی، قطران ارموی، و غیره...

شعرای موجد سبك بین بین: سید حسن غزنوی، انوری ابیوردی، رشید وطواط، عمادی شهریاری، خاقانی شیروانی، نظامی گنجوی، ظهیرفاریاب، جمال الدین اصفهانی.

  افزودن نظر